Đồng Nai đẩy mạnh chăn nuôi an toàn dịch bệnh, hướng tới phát triển bền vững
Đồng Nai là một trong những địa phương có ngành chăn nuôi phát triển mạnh của cả nước, đặc biệt ở lĩnh vực chăn nuôi heo và gia cầm. Việc xây dựng cơ sở, vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh đang được xem là giải pháp quan trọng nhằm kiểm soát dịch bệnh, nâng cao chất lượng sản phẩm và tạo nền tảng cho phát triển chăn nuôi theo hướng hiện đại, bền vững.
Chăn nuôi an toàn dịch bệnh – nền tảng phát triển ngành chăn nuôi Đồng Nai
Đồng Nai từ lâu được biết đến là địa phương có quy mô chăn nuôi lớn, với tỷ trọng đáng kể trong tổng đàn heo và gia cầm của cả nước. Trước đây, tỉnh đã triển khai nhiều chương trình xây dựng vùng và cơ sở chăn nuôi an toàn dịch bệnh, đồng thời hình thành các mô hình chăn nuôi an toàn sinh học, liên kết sản xuất và truy xuất nguồn gốc.
Theo số liệu được công bố trước đây, khu vực Đông Nam Bộ có 575 cơ sở chăn nuôi gia cầm và 567 cơ sở chăn nuôi heo được công nhận an toàn dịch bệnh còn hiệu lực. Riêng Đồng Nai từng duy trì nhiều vùng an toàn dịch bệnh và có hàng trăm cơ sở chăn nuôi heo, gà, bò, vịt… được công nhận an toàn dịch bệnh.
Đây là cơ sở quan trọng để ngành chăn nuôi giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh, đồng thời nâng cao khả năng đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.
Vì sao chăn nuôi an toàn dịch bệnh ngày càng quan trọng?
Trong chăn nuôi quy mô lớn, dịch bệnh có thể gây thiệt hại đáng kể về năng suất, chi phí điều trị, tỷ lệ hao hụt và đầu ra sản phẩm. Đặc biệt, khi dịch bệnh xảy ra trên diện rộng, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của nhiều trang trại là rất lớn.
Xây dựng cơ sở chăn nuôi an toàn dịch bệnh giúp các trang trại chủ động hơn trong công tác phòng ngừa thông qua:
- Kiểm soát chặt chẽ con giống và nguồn vật nuôi nhập đàn.
- Thực hiện đầy đủ chương trình tiêm phòng.
- Kiểm soát người, phương tiện và vật tư ra vào trang trại.
- Thực hiện vệ sinh, khử trùng chuồng trại định kỳ.
- Quản lý thức ăn, nước uống và chất thải.
- Theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi và phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
- Kiểm soát côn trùng, động vật trung gian và các yếu tố có khả năng mang mầm bệnh.
Trong đó, an toàn sinh học là một trong những yếu tố then chốt để duy trì trạng thái an toàn dịch bệnh lâu dài.
Kiểm soát côn trùng là một phần của quy trình an toàn sinh học
Bên cạnh các biện pháp như tiêm phòng, vệ sinh và khử trùng, kiểm soát côn trùng cũng cần được quan tâm tại các trang trại chăn nuôi.
Ruồi, muỗi và một số loại côn trùng có thể tiếp xúc với chất thải, phân, xác động vật hoặc các khu vực có nguy cơ nhiễm mầm bệnh rồi di chuyển sang khu vực chuồng nuôi, kho thức ăn và các khu vực sản xuất khác.
Đặc biệt, tại những trang trại có lượng phân và chất thải hữu cơ lớn, nếu không được quản lý tốt, đây có thể trở thành môi trường thuận lợi cho ruồi sinh sản, làm gia tăng áp lực côn trùng trong khu vực chăn nuôi.
Do đó, kiểm soát côn trùng cần được thực hiện song song với quản lý chất thải và vệ sinh chuồng trại. Trang trại nên xây dựng quy trình kiểm soát theo hướng phòng ngừa – giám sát – xử lý – đánh giá lại, thay vì chỉ xử lý khi côn trùng đã bùng phát.
Đồng Nai hướng tới chăn nuôi quy mô lớn, công nghệ cao
Trong định hướng phát triển giai đoạn 2026–2030, Đồng Nai tiếp tục xác định chăn nuôi theo hướng công nghiệp, quy mô hàng hóa lớn, an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm và thân thiện với môi trường. Tỉnh cũng đặt mục tiêu hình thành các chuỗi giá trị khép kín từ chăn nuôi, chế biến đến tiêu thụ và từng bước hướng tới xuất khẩu.
Kế hoạch đảm bảo an toàn thực phẩm giai đoạn 2026–2030 của tỉnh cũng nhấn mạnh việc xây dựng vùng và cơ sở an toàn dịch bệnh động vật, gắn với quy hoạch vùng sản xuất tập trung, bảo quản, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
Điều này cho thấy yêu cầu về kiểm soát dịch bệnh trong chăn nuôi sẽ ngày càng cao, đặc biệt đối với các trang trại quy mô lớn và những cơ sở muốn tham gia chuỗi cung ứng hiện đại.
Trang trại cần chủ động kiểm soát dịch bệnh từ nhiều khâu
Để duy trì trạng thái an toàn dịch bệnh, các cơ sở chăn nuôi cần xây dựng quy trình kiểm soát tổng thể thay vì phụ thuộc vào một biện pháp riêng lẻ.
Một quy trình hiệu quả cần kết hợp giữa con giống an toàn, tiêm phòng, kiểm soát người và phương tiện, vệ sinh khử trùng, quản lý chất thải, kiểm soát côn trùng và giám sát sức khỏe vật nuôi.
Đặc biệt, khi phát hiện mật độ ruồi, muỗi hoặc côn trùng tăng cao bất thường, trang trại cần nhanh chóng xác định nguồn phát sinh và xử lý đồng thời cả côn trùng trưởng thành và các ổ sinh sản. Đây là yếu tố quan trọng để hạn chế tình trạng xử lý nhiều lần nhưng côn trùng vẫn tái phát.
Chăn nuôi an toàn dịch bệnh tạo lợi thế cho thị trường
Không chỉ giúp giảm rủi ro dịch bệnh, việc xây dựng cơ sở chăn nuôi an toàn còn tạo điều kiện để doanh nghiệp và trang trại nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc và tham gia các chuỗi liên kết.
Trong bối cảnh thị trường ngày càng quan tâm đến chất lượng, an toàn thực phẩm và nguồn gốc sản phẩm, việc đầu tư vào an toàn sinh học và an toàn dịch bệnh không còn là giải pháp mang tính đối phó mà đang trở thành một phần của chiến lược phát triển lâu dài.
Đối với Đồng Nai – địa phương có thế mạnh lớn về chăn nuôi heo và gia cầm – việc tiếp tục mở rộng các cơ sở, vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh sẽ góp phần nâng cao sức cạnh tranh của ngành chăn nuôi và tạo nền tảng cho phát triển các chuỗi sản xuất hiện đại.
Kết luận
Phát triển chăn nuôi an toàn dịch bệnh là hướng đi cần thiết để Đồng Nai duy trì lợi thế về chăn nuôi, kiểm soát rủi ro dịch bệnh và nâng cao giá trị sản phẩm.
Trong thời gian tới, bên cạnh việc tăng cường tiêm phòng, vệ sinh và kiểm soát dịch tễ, các trang trại cần chú trọng hơn đến an toàn sinh học và kiểm soát các yếu tố trung gian như ruồi, muỗi, côn trùng gây hại.
Một quy trình phòng dịch hiệu quả ngay từ đầu sẽ giúp trang trại giảm nguy cơ phát sinh dịch bệnh, hạn chế chi phí xử lý và hướng tới mô hình chăn nuôi an toàn – hiệu quả – bền vững.
