Kiến ba khoang
Kiến ba khoang là tên dân gian thường gọi, có tên khoa học là Paederus fuscipes CURTIS, 1826, thuộc Họ Staphilinidae (họ Cánh cụt), bộ Cánh cứng (Coleoptera).
Loài côn trùng này có thân mình thon, dài như hạt thóc (dài 1 – 1,2 cm, ngang 2 – 3 mm), có hai màu đỏ và đen, nhìn giống con kiến. Do đó, người ta hay gọi với nhiều tên gọi khác nhau như kiến hoang, kiến kim, kiến lác, kiến gạo, cằm cặp, kiến nhốt, kiến cong…
Loại kiến này không chủ động tấn công, đốt hay cắn người, nhưng do trong dịch cơ thể của bọ có chứa pederin, nên khi bò lên người, khi bị bắt chúng có phản xạ tự vệ đốt cắn hay tiết ra chất pederin.
Kiến ba khoang là loại côn trùng nguy hiểm, trong cơ thể có chứa độc tố Pederin (C24H43O9N), có độc tính mạnh gấp 12 – 15 lần nọc rắn hổ mang.
Dù nọc của kiến ba khoang rất độc nhưng do lượng tiếp xúc nhỏ và chỉ ở ngoài da nên không đủ gây chết người như nọc rắn. Chất này chủ yếu gây bỏng da, dễ gây nhầm với tổn thương trong bệnh zona thần kinh, giời leo.

Khi bị kiến ba khoang đốt, nếu tổn thương nhẹ sẽ có cảm giác bỏng rát tại chỗ, nặng có thể gây sốt, nổi hạch lân cận, nhiễm trùng.
Thông thường, người bệnh sẽ có cảm giác râm ran ngay sau khi tiếp xúc với chất độc của kiến, nhưng phải sau 6 – 8 giờ mới thấy rát bỏng và sau khoảng 12 – 24 giờ sẽ bị nổi bọng nước, sau 3 ngày sẽ bong vảy và sau 5 – 7 ngày sẽ lành nhưng vẫn còn vết thâm.
Kiến ba khoang thường sống ở đâu?
Trước kia, kiến ba khoang thường tập trung sống chúng yếu ở ruộng đồng đặc biệt là quanh các gốc rạ, bãi cỏ, vườn tược, bãi rác và những công trình đang xây dựng… Tuy nhiên trong vài năm trở lại đây, tốc độ phát triển đô thị hóa quá nhanh cùng với việc sử dụng các loại thuốc trừ sâu của người nông dân tràn lan đã khiến cho hệ sinh thái bị mất cân bằng. Các loại thiên địch gần như bị tiêu diệt từ đó làm loài kiến ba khoang có thể bay và xuất hiện ở các nơi khác như nhà ở, nhà tập thể, khu chung cư, trường học, ký túc xá, bãi rác thải…
Vào những mùa mưa bãi, loài kiến này sẽ di chuyển đến những nơi khô ráo hơn để ở. Sau những ngày mưa lũ làm ngập đồng ruộng hay ao hồ thì vào ban đêm, kiến ba khoang sẽ theo ánh đèn để bay vào nhà. Chúng có thể đậu trên cơ thể người, đậu trên quần áo, chăn màn, giường chiếu hay các vật dụng trong nhà.

Kiến ba khoang là loài côn trùng có màu là các khoang đen và vàng cam xen kẽ, chúng có thân hình thon và dài như hạt thóc(chiều dài khoảng 0,7- 1 cm, chiều ngan khoảng 2- 5 mm). Kiến ba khoang sở hữu 3 đôi chân có gai nhọn, bụng chia thành từng đốt và phần đuôi nhọn bóng loáng. Một cái đầu đen, phía trên đầu có 2 râu chia đốt và mở rộng về phía trước.
Ngoài ra, chúng còn có 2 đôi cánh trong đó một đôi cánh dài mỏng trong suốt được gấp lại gọn gàng và dấu ở ngay bên dưới đôi cánh cứng ngắn. Đến lúc bay đôi cánh đó mới được xòe ra, hơn nữa đôi cánh của chúng rất khỏe nên kiến ba khoang thường bay rất nhanh.
Kiến ba khoang thường sinh trưởng mạnh mẽ vào mùa mưa và khi thời tiết có độ ẩm cao. Thức ăn chủ yếu của chúng chính là các loại sâu bọ làm hại hoa màu của người nông dân. Khi ruộng lúa xuất hiện rầy nâu hay sâu cuốn lá, chúng tìm đến và chui vào trong tổ sâu để ăn thịt từng con. Chính vì lý do này mà trước đây kiến ba khoang được xem như là loài thiên địch và là người bạn tốt của bà con nông dân.


