Hà Nội chủ động phòng, chống 3 bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi: Trang trại cần làm gì?
Hà Nội chủ động phòng, chống 3 bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi
Chăn nuôi trong điều kiện thời tiết thay đổi, mật độ đàn cao và môi trường có nhiều yếu tố trung gian truyền bệnh luôn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh dịch bệnh. Vì vậy, chủ động phòng bệnh trên đàn vật nuôi là yếu tố quan trọng giúp trang trại hạn chế thiệt hại và duy trì sản xuất ổn định.
Tại Hà Nội, công tác phòng, chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi được chú trọng, đặc biệt với những bệnh có khả năng gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi như dịch tả lợn châu Phi, cúm gia cầm và viêm da nổi cục trên trâu, bò.
Bên cạnh tiêm phòng, vệ sinh chuồng trại và kiểm soát nguồn con giống, kiểm soát ruồi, muỗi và các côn trùng trung gian cũng là một phần cần được quan tâm trong quy trình an toàn sinh học tại trang trại.
1. Dịch tả lợn châu Phi – nguy cơ lớn đối với đàn lợn
Dịch tả lợn châu Phi (ASF) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên lợn, có khả năng lây lan nhanh và gây thiệt hại lớn cho hoạt động chăn nuôi.
Virus có thể phát tán thông qua lợn bệnh, sản phẩm từ lợn nhiễm bệnh, phương tiện, dụng cụ, quần áo, giày dép và con người khi thực hiện các hoạt động chăm sóc, vận chuyển.
Do đó, trang trại cần đặc biệt chú trọng:
- Kiểm soát người và phương tiện ra vào.
- Vệ sinh, tiêu độc, khử trùng chuồng nuôi và khu vực phụ trợ.
- Không sử dụng thức ăn, nguồn nguyên liệu không rõ nguồn gốc.
- Theo dõi sức khỏe đàn lợn hằng ngày.
- Cách ly và xử lý phù hợp khi phát hiện vật nuôi có dấu hiệu bất thường.
- Kiểm soát động vật và côn trùng có thể làm phát tán mầm bệnh trong khu vực chăn nuôi.
2. Cúm gia cầm – không thể chủ quan trong khu vực chăn nuôi
Cúm gia cầm là bệnh truyền nhiễm do virus cúm type A gây ra, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến đàn gia cầm.
Nguy cơ phát sinh và lây lan có thể tăng khi đàn nuôi tiếp xúc với chim hoang dã, nguồn nước hoặc thức ăn bị nhiễm mầm bệnh, cũng như khi công tác vệ sinh và kiểm soát sinh học chưa được thực hiện tốt.
Để giảm nguy cơ, các cơ sở chăn nuôi gia cầm nên:
- Hạn chế tối đa việc tiếp xúc giữa đàn nuôi và chim hoang dã.
- Kiểm soát chặt chẽ người, phương tiện ra vào.
- Vệ sinh và khử trùng chuồng nuôi định kỳ.
- Quản lý thức ăn, nước uống và chất thải.
- Theo dõi đàn gia cầm để phát hiện sớm các biểu hiện bất thường.
- Thực hiện tiêm phòng theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
3. Viêm da nổi cục trên trâu, bò – cần chú ý đến côn trùng truyền bệnh
Viêm da nổi cục (Lumpy Skin Disease – LSD) là bệnh do virus gây ra trên trâu, bò. Bệnh đặc trưng bởi các tổn thương dạng nốt trên da, có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe, năng suất và khả năng sinh sản của vật nuôi.
Một điểm đáng lưu ý trong kiểm soát bệnh là sự tham gia của côn trùng hút máu. Ruồi trâu, ruồi hút máu, muỗi và một số loài côn trùng khác có thể đóng vai trò cơ học trong quá trình truyền virus giữa các vật nuôi.
Vì vậy, nếu trang trại chỉ tập trung xử lý con vật bệnh mà bỏ qua nguồn phát sinh và mật độ côn trùng trong môi trường, nguy cơ lây lan vẫn có thể tiếp diễn.
Các khu vực cần đặc biệt chú ý gồm:
- Khu vực tập kết và xử lý phân.
- Hố phân, nơi có chất thải hữu cơ.
- Khu vực ẩm ướt, đọng nước.
- Khu vực chứa thức ăn, phụ phẩm.
- Những vị trí ruồi và côn trùng thường tập trung.
Kiểm soát côn trùng – một mắt xích trong an toàn sinh học trang trại
Trong thực tế chăn nuôi, ruồi, muỗi và các côn trùng khác không chỉ gây khó chịu cho vật nuôi mà còn có thể trở thành yếu tố làm gia tăng nguy cơ phát tán mầm bệnh.
Đặc biệt, nếu lượng phân và chất thải hữu cơ không được quản lý tốt, đây có thể trở thành môi trường thuận lợi cho ruồi sinh sản. Khi ruồi trưởng thành xuất hiện với mật độ cao, việc chỉ phun thuốc diệt ruồi trưởng thành sẽ khó giải quyết tận gốc vấn đề.
Một quy trình kiểm soát côn trùng hiệu quả nên kết hợp:
Quản lý chất thải → xử lý nơi sinh sản → kiểm soát ấu trùng/giòi → kiểm soát côn trùng trưởng thành → vệ sinh và khử trùng định kỳ.
Đây là cách tiếp cận phù hợp hơn so với việc chỉ xử lý khi côn trùng đã bùng phát mạnh.
Trang trại cần chủ động làm gì để giảm nguy cơ dịch bệnh?
Để nâng cao hiệu quả phòng bệnh, người chăn nuôi nên xây dựng quy trình an toàn sinh học tổng thể, thay vì chỉ tập trung vào một biện pháp riêng lẻ.
1. Kiểm soát đầu vào
Con giống, thức ăn, nước uống, phương tiện và người ra vào đều cần được kiểm soát. Hạn chế đưa các yếu tố không rõ nguồn gốc vào khu vực chăn nuôi.
2. Vệ sinh và khử trùng thường xuyên
Chuồng nuôi, dụng cụ, lối đi, khu vực xử lý chất thải cần được vệ sinh và khử trùng theo kế hoạch.
3. Quản lý phân và chất thải
Không để phân tồn đọng lâu ngày. Khu vực chứa phân cần được bố trí và quản lý phù hợp nhằm hạn chế mùi, ruồi và các côn trùng phát sinh.
4. Chủ động kiểm soát ruồi, muỗi và côn trùng
Cần kết hợp xử lý cả nơi sinh sản và côn trùng trưởng thành, đặc biệt tại khu vực có nhiều chất hữu cơ, phân và độ ẩm cao.
5. Theo dõi đàn vật nuôi mỗi ngày
Những thay đổi về lượng ăn uống, vận động, thân nhiệt, tỷ lệ chết hoặc các biểu hiện bất thường trên da, hô hấp và tiêu hóa đều cần được ghi nhận và xử lý kịp thời.
6. Phối hợp với cán bộ thú y
Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ dịch bệnh, người chăn nuôi cần chủ động thông báo và thực hiện các biện pháp xử lý theo hướng dẫn của cơ quan thú y, tránh tự ý vận chuyển hoặc bán chạy vật nuôi bệnh.
Phòng bệnh cần bắt đầu trước khi dịch xuất hiện
Phòng, chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi không phải là công việc chỉ thực hiện khi có thông báo về ổ dịch. Một trang trại có quy trình an toàn sinh học tốt cần chủ động kiểm soát các nguy cơ mỗi ngày.
Đối với dịch tả lợn châu Phi, cúm gia cầm và viêm da nổi cục, việc kiểm soát con giống, người và phương tiện ra vào, vệ sinh – khử trùng, quản lý chất thải, tiêm phòng theo quy định và kiểm soát côn trùng cần được thực hiện đồng bộ.
Đặc biệt, với những trang trại đang có mật độ ruồi, muỗi hoặc côn trùng hút máu cao, việc kiểm soát côn trùng nên được đưa vào quy trình an toàn sinh học thay vì chỉ xử lý khi mật độ đã tăng mạnh.
Chủ động phòng bệnh hôm nay là cách giảm rủi ro dịch bệnh và bảo vệ hiệu quả đàn vật nuôi trong dài hạn.
Kingvina – giải pháp kiểm soát côn trùng cho trang trại
Kingvina cung cấp các giải pháp kiểm soát ruồi, giòi, muỗi và nhiều loại côn trùng gây hại phù hợp với nhu cầu xử lý tại trang trại chăn nuôi.
